CV nasıl hazırlanır? Adım adım CV yazma rehberi

Bir ilana gelen başvurular ilk turda hızlı elenir. İlk turda CV’ler hızlı taranır; son unvanın, son işlerin, sonuçların ve eğitimin kolay bulunur olmalı. Bu rehber CV’ni bu taramaya göre adım adım nasıl hazırlayacağını anlatıyor; “özgeçmiş nasıl yazılır” diye arıyorsan cevap da aynı. İstersen okurken ücretsiz CV hazırla: her adımı CV’nde hemen görürsün.

1. Doğru yapıyı seç

Ters kronolojik düzeni kullan: en yeni işin en üstte. İşe alımcılar bu sıraya alışkın; tarihleri tutarlı yazılmış girişleri başvuru takip sistemleri (ATS) de daha kolay okur.

Tipik sıralama:

1. Üst bilgi (ad soyad, unvan, iletişim)
2. Profil (iki üç cümle)
3. İş deneyimi
4. Eğitim
5. Yetenekler, diller, sertifikalar
6. İsteğe bağlı: projeler, gönüllü çalışmalar, referanslar

Yeni mezunsan ya da staj arıyorsan Eğitim ve Projeler bölümlerini deneyimin üstüne al. İlk tam zamanlı işini bulduğunda eğitim deneyimin altına iner.

Bölüm başlıklarını standart bırak: “İş Deneyimi”, “Eğitim”, “Yetenekler”. “Hayat Yolculuğum” ya da “Neler Yaptım?” gibi başlıklar okuyanı bir an durdurur, başvuru sistemleri de bu bölümleri tanımayabilir.

2. Üst bilgi: kim olduğun ilk bakışta anlaşılsın

• Ad soyad: sayfadaki en büyük yazı.
• Unvan: okuyan seni bu satırla bir pozisyona yerleştirir. Çalışıyorsan bugünkü unvanını ya da başvurduğun pozisyonun adını yaz (o işi gerçekten yapıyorsan). Yeni mezunsan ya da şu an çalışmıyorsan hedeflediğin unvanı yaz: “İnşaat Mühendisi”, “Muhasebe Uzmanı”. “Yeni mezun” ya da “İş arıyor” unvan sayılmaz.
• E-posta ve telefon: adını ve soyadını taşıyan bir adres kullan. Lise yıllarından kalma lakaplı bir adresin varsa yenisini açmak beş dakika sürer.
• Şehir: açık adres gerekmez; “İstanbul, Kadıköy” ya da “İzmir” yeterli. Başka bir şehirdeki işe başvuruyorsan ve taşınmaya hazırsan bunu yaz: “Ankara (İstanbul’a taşınmaya hazırım)”.
• Bağlantılar: LinkedIn profilin güncelse ekle; tasarımcıysan portfolyo, yazılımcıysan GitHub. Adresi kısa yaz: linkedin.com/in/ad-soyad.

Hepsi bir araya geldiğinde şöyle görünür:

Zeynep Arslan
Muhasebe Uzmanı
zeynep.arslan@example.com · 0532 000 00 00 · İzmir · linkedin.com/in/zeyneparslan

Fotoğraf, askerlik, ehliyet

Türkiye’de fotoğraflı CV yaygın; ilan aksini söylemiyorsa koymak daha güvenli. Sade bir arka plan önünde çekilmiş, yüzünün net göründüğü bir baş ve omuz fotoğrafı yeter; tatil ya da düğün fotoğrafından kırpılmış bir kare kullanma. Nasıl bir fotoğraf seçeceğini CV fotoğrafı rehberimizde anlattık.

Erkek adaylar için askerlik durumu (Tamamlandı, Tecilli, Muaf) birçok işverenin ilk aradığı bilgilerden biri; yazmazsan büyük ihtimalle telefonda sorulur. Saha, satış ya da lojistik pozisyonlarındaysan ehliyet sınıfını da ekle. İkisi iletişim bilgilerinin altında tek satıra sığar:

Askerlik durumu: Tamamlandı (Mart 2023) · Ehliyet: B sınıfı

Tecilliysen bitiş tarihini yaz: “Tecilli (Haziran 2029’a kadar)”. Diğer durumları CV’de askerlik durumu rehberinde anlattık.

Yazmana gerek olmayanlar: TC kimlik numarası, din, kan grubu, anne baba adı. Medeni durum ve doğum tarihi isteğe bağlıdır; ilan istemiyorsa yazmak zorunda değilsin. Her bilgiyi tek tek CV’de kişisel bilgiler rehberinde ele aldık.

3. Kısa ve somut bir profil yaz

Adının altındaki iki üç cümle, okuyanın CV’nin geri kalanını hangi gözle okuyacağını belirler. Üç soruyu cevapla: ne iş yapıyorsun (unvan ve süre), neyde iyisin (bir iki konu, mümkünse bir sonuç) ve ne arıyorsun. “Çalışkan, dinamik, takım çalışmasına yatkın” gibi sıfatları sil; herkes yazdığı için seni kimseden ayırmaz.

İşine yarayacak bir kalıp: [Unvan], [alan]da [kaç] yıl. [En güçlü iki konun]; [bir sonuç]. [Aradığın rol].

Zayıf: Kendini geliştirmeye açık, dinamik ve çalışkan bir bireyim.

Güçlü: Ödeme sistemleri üzerinde 6 yıldır çalışan yazılım mühendisi. En güçlü olduğum konular yüksek trafikli servislerin tasarımı ve performans iyileştirmesi; yeni ekipte teknik liderlik üstlenmek istiyorum.

Meslek meslek örnekler CV profil yazısı rehberinde.

4. Görevleri değil, sonuçları yaz

Görev, o pozisyondaki herkesin yaptığı işi söyler; sonuç, senin sayende neyin değiştiğini.

Türkçede fiil sona geldiği için formül şöyle işler: ne yaptın ve nasıl + sonuç + güçlü bir fiil. “Haftalık video serisiyle (nasıl) Instagram takipçisini 4 binden 21 bine (sonuç) çıkardım (fiil).”

Görev (zayıf)	Sonuç (güçlü)
Sosyal medya hesaplarından sorumluydum	Haftalık video serisiyle Instagram takipçisini bir yılda 4 binden 21 bine çıkardım
Müşteri şikâyetleriyle ilgilendim	Günde 40’tan fazla talebi çözdüm, memnuniyet puanını %82’den %93’e yükselttim
Muhasebe işlemlerini yaptım	Logo Tiger’da ay sonu kapanışını 5 günden 3 güne indirdim, e-Fatura geçişini yönettim

Her işin rakamı olmaz. Ölçülen bir sonucun yoksa kapsamı yaz (kaç kişi, kaç şube, ne sıklıkta, ne büyüklükte bir bütçe) ya da işin öncesini ve sonrasını anlat:

Zayıf: Depo düzeninden sorumluydum.

Güçlü: Depoyu ürün gruplarına göre yeniden yerleştirdim; toplama listeleri raf sırasıyla çıkmaya başladı, yeni gelen personel ilk haftasında tek başına sipariş toplayabilir oldu.

Madde yazarken:

• Maddeyi net ve geçmiş zamanda bir fiille bitir: yönettim, kurdum, azalttım, indirdim, hazırladım, eğittim. “Sorumluydum”, “ilgilendim”, “yardımcı oldum” gibi fiiller ne yaptığını söylemez.
• Yalnızca savunabileceğin rakamı yaz. Mülakatta “Bu yüzde 20’yi nasıl ölçtünüz?” diye sorulursa cevabın hazır olsun.
• Her madde bir iki satır, her pozisyonda üç ila altı madde yeterli.
• En güçlü maddeyi en üste koy; hızlı okuyan biri aşağıya inmeyebilir.
• Tek bir dil seç: bir maddeyi “geliştirdim” diye bitirdiysen sonrakini “geliştirilmesi” diye bitirme.

Örnek: baştan sona bir deneyim girişi

Önce:
Muhasebe Elemanı, ABC Gıda, 2021-2024
Faturaları kestim. Bankayla ilgili işlere baktım. Ay sonu işlemlerinde yardımcı oldum.

Sonra:
Muhasebe Elemanı · ABC Gıda, İzmir · Mar 2021 – Ağu 2024

• Logo Tiger’da ayda 600’den fazla satış faturasını kestim; e-Fatura geçişinde müşteri kayıtlarını temizledim.
• Altı banka hesabının günlük mutabakatını üstlendim, açık kalemleri ay sonundan önce kapattım.
• Ay sonu kapanış kontrol listesini hazırladım; kapanış süresi 5 iş gününden 3’e indi.

İkinci sürümde şehir ve ay-yıl tarihleri var; her madde ne yapıldığını ve sonucunu söylüyor, “kestim”, “üstlendim”, “indi” gibi somut bir fiille bitiyor. Daha fazla örnek ve meslek bazında maddeler iş deneyimi nasıl yazılır rehberinde.

Ne yazacağını bilemiyorsan AlderCV’nin editöründe 30 meslek için örnek maddeler var. Bunları başlangıç noktası olarak kullan, rakamları ve ayrıntıları kendi deneyiminle değiştir.

5. Her ilana göre küçük ayarlar yap

Her başvuru için sıfırdan CV yazmana gerek yok. Bir ana CV tut, her ilan için kopyasında üç şeyi değiştir:

1. Unvan: ilandaki pozisyon adı seni doğru anlatıyorsa onu kullan. İlan “Satın Alma Uzmanı” diyor ve sen aynı işi “Tedarik Uzmanı” unvanıyla yapıyorsan ilandakini yaz.
2. Profil: ilanın en çok üstünde durduğu iki üç konuya değin.
3. Maddeler: ilgili başarıları üste taşı. İlandaki terimleri, gerçekten yaptığın işi anlatıyorsa kullan: ilan “ithalat operasyonları” diyorsa ve sen “yurt dışı alımlar” yazdıysan ilanın ifadesine geç.

İlandaki terimlerden hangilerinin CV’nde geçtiğini ücretsiz CV anahtar kelime kontrolü ile görebilirsin. Adım adım bir örnek ilana göre CV rehberinde; başvuru sistemlerinin CV’ni nasıl okuduğu ATS nedir rehberimizde.

6. Eğitim, yetenekler ve diller

• Eğitim: bölüm, okul, şehir ve yıllar. Not ortalamasını yeni mezunsan ve yüksekse yaz, ölçeğiyle birlikte: “3,21/4,00”. Üniversite mezunuysan lise bilgisini çıkarabilirsin. Devam eden öğrenim, değişim programları ve sınav puanları için CV’de eğitim bilgileri rehberine bak.
• Yetenekler: somut beceri ve araçlar (Excel, SAP, Figma, SQL), kişilik özellikleri değil. 8–15 madde yeterli; liste uzunsa “Yazılımlar”, “Muhasebe” gibi kısa başlıklarla grupla. Seçimi CV’de yetenekler rehberinde anlattık.
• Diller: seviyeyi net yaz: A2, B2, C1 ya da “Ana dil”. “İyi derecede” kime göre iyi, belli değil. YDS/YÖKDİL veya IELTS puanın varsa yanına ekle: “İngilizce: B2 (YDS 72)”.
• Sertifikalar ve kurslar: adı, veren kurum ve yılıyla, yalnızca alanında tanınan ya da ilanla ilgili olanları yaz.

Referanslar

Türk CV’lerinde genellikle iki referans yazılır: ad soyad, unvan, şirket ve telefon. Birini yazmadan önce mutlaka izin al; habersiz aranan biri hazırlıksız yakalanır. Yer darsa ya da referanslarının numarasını her başvuruda paylaşmak istemiyorsan “Referanslar talep edildiğinde sunulacaktır” yaz; AlderCV’de bu tek bir ayardır. Kimi seçeceğini ve nasıl izin isteyeceğini CV’de referans rehberinde anlattık.

7. Uzunluk ve biçim

• Öğrenci, yeni mezun ya da birkaç yıllık deneyimin varsa tek sayfa; deneyimliysen bir iki sayfa. İkinci sayfaya geçiyorsan en az üçte birini doldur, birkaç satır sarkan sayfa hata gibi görünür. Akademik CV’ler daha uzun olabilir. Ayrıntılar CV kaç sayfa olmalı rehberinde.
• Metin için 10–11 punto. Daha fazlasını sığdırmak için 9,5’in altına inme; kelime azalt.
• Kenar boşluğu için 15–20 mm iyi bir başlangıç. Boşluk okumayı kolaylaştırır.
• Tek bir vurgu rengi yeterli.
• Türkçe karakterleri kontrol et: ı, İ, ğ, ş doğru görünmeli. Büyük harfle yazılmış başlıklarda “İ” yerine “I” çıkmamalı.
• Metin tabanlı PDF olarak kaydet (taranmış kâğıt ya da fotoğraf değil) ve dosyayı net adlandır: Ad-Soyad-CV.pdf.

8. Mülakat kaçırtan hatalar

İşe alımcıların en sık gördüğü hatalar ve düzeltmeleri:

• Yazım hatası adında, e-postanda ya da şirket adlarında. CV’yi yazdığın gün değil, ertesi gün oku; sonra sesli oku. Mümkünse bir arkadaşına da okut.
• Ciddiyetsiz bir e-posta adresi. Ad ve soyadınla yeni bir adres aç.
• Görev listesi. Her pozisyonda en az bir maddenin sonunda bir sonuç olsun.
• Belirsiz tarihler. “2021-2023” on üç ay da olabilir, otuz altı ay da. Son işler için ay ve yıl yaz.
• Görsel, tablo ya da metin kutusu içinde önemli bilgi. Bazı sistemler bunları atlar ya da karışık okur. CV’nin nasıl okunduğunu ücretsiz ATS CV kontrolü ile görebilirsin.
• CV ile LinkedIn arasında farklı tarih ve unvanlar. İşe alımcı ikisine de bakar; yan yana açıp eşitle.
• Güncel olmayan ya da selfie tarzı bir fotoğraf.

Sık sorulan sorular

CV ile özgeçmiş aynı şey mi? Özgeçmiş nasıl yazılır?

Aynı belge. CV, Latince curriculum vitae’nin kısaltması; Türkçe karşılığı özgeçmiş. İş başvurusunda “özgeçmişini gönder” denildiğinde istenen de bu rehberdeki CV’dir, o yüzden özgeçmiş de aynı adımlarla yazılır. Tek fark akademide: üniversite başvurularında YÖK formatında, yayınları da listeleyen daha uzun bir özgeçmiş istenebilir. Ayrıntılar CV nedir ve YÖK formatlı özgeçmiş rehberlerinde.

CV’de olması gerekenler neler?

Her CV’de üst bilgi (ad soyad, unvan, telefon, e-posta, şehir), iki üç cümlelik profil, iş deneyimi, eğitim, yetenekler ve diller olur. Türkiye’de bunlara erkek adaylar için askerlik durumu, işe göre ehliyet ve çoğu ilanda fotoğraf eklenir. Sertifikalar, projeler, gönüllü çalışmalar ve referanslar isteğe bağlıdır. Olmaması gerekenler: TC kimlik numarası, açık ev adresi, kan grubu, din. Eksik bir şey kalmış mı diye aşağıdaki kontrol listesine bak.

Kariyer.net’te özgeçmiş doldurdum, ayrıca PDF CV gerekir mi?

Evet. Platformdaki özgeçmiş o sitedeki aramalarda bulunmanı sağlar; PDF CV ise e-postayla başvururken, şirket portallarında ve mülakata giderken kullanılır. İkisindeki unvan ve tarihler birbiriyle ve LinkedIn profilinle aynı olsun.

İngilizce CV’yi Türkçe CV’nin çevirisi olarak mı hazırlamalıyım?

İçerik aynı kalır ama biçim değişebilir: yurt dışındaki bir işverene giden CV’de fotoğraf, doğum tarihi ve askerlik durumu genellikle çıkarılır, unvanlar karşılığıyla yazılır. Ayrıntılar İngilizce CV rehberinde.

Europass CV mi kullanmalıyım?

İlan ya da başvuru yönergesi istemiyorsa hayır. Türkiye’de özel sektördeki çoğu iş için standart bir CV daha kısa ve daha kolay okunur. Erasmus+ ya da AB fonlu projeler gibi bazı başvurularda Europass istenebilir; farkları Europass CV rehberinde anlattık.

İşsiz kaldığım dönemleri nasıl göstermeliyim?

Birkaç aylık aralar için açıklama gerekmez. Daha uzun bir boşluğu deneyim bölümünde tek satırla, dürüstçe açıklamak çoğu zaman en iyisidir: “Aile sorumluluğu (yakın bakımı) · 03/2023 – 01/2024”. Bu dönemde bir kurs ya da sertifika tamamladıysan altına ekle. Başka örnekler CV’de boşluk dönemleri rehberinde.

Göndermeden önce kontrol listesi

• Ad soyad, unvan ve iletişim bilgileri doğru
• Her pozisyonda 3–6 sonuç odaklı madde var
• Rakamlar doğru ve mülakatta açıklanabilir
• Bölüm başlıkları standart
• Bir iki sayfa, okunur punto
• Fotoğraf profesyonel, gerekli ek bilgiler (askerlik, ehliyet) yazılı
• İlandaki unvan ve anahtar kelimelere göre uyarlandı
• Tarihler LinkedIn ve Kariyer.net profilinle aynı
• Metin tabanlı PDF, dosya adı net

Hazırsan AlderCV ile ücretsiz CV hazırla ya da önce şablonlara göz at: tüm şablonlar ücretsiz, PDF’inde filigran yok.